Betapa Jarang Afantasia? Apa Maksud Angka-Angka Itu

Oleh Adrian Keller · Dikemas Kini 3 November 2026

Jika anda baru sahaja mengetahui bahawa orang lain memang boleh membayangkan wajah, tempat atau adegan dalam minda mereka, satu soalan biasanya akan datang dengan pantas: berapa jarang afantasia itu? Jawapan yang teliti ialah: ia bergantung pada seberapa ketat para peneliti mendefinisikannya. Dalam kajian Wright dan rakan-rakan pada tahun 2024, 1.2% peserta melaporkan tiada imej visual sukarela; tambahan 3% melaporkan imej yang lemah [1]. Angka-angka itu menggambarkan sampel dan definisi tersebut, bukan kadar populasi yang universal. Dalam bahasa mudah, afantasia memang jarang, tetapi tidak setjarang itu sehingga anda rasa sendirian. Bagi ramai orang, menerokai refleksi imej visual untuk diri sendiri bukan soal menanda atau melabelkan masalah, tetapi soal mencari perkataan yang lebih jelas bagi pengalaman dalaman yang sudah biasa.

Jawapan Ringkas: Afantasia jarang, bukan sesuatu yang luar biasa

Anggaran tentang afantasia menjawab soalan yang berbeza. Satu kajian yang mengira hanya orang yang melaporkan tiada imej langsung akan menghasilkan peratus yang berbeza daripada kajian yang turut mengira imej yang samar atau malap. Tajuk utama boleh menyembunyikan perbezaan itu.

Wright dan rakan-rakan merekrut 3,049 peserta tanpa menyebut imej visual dalam bahan rekrutmen. Anggaran mereka ialah 1.2% bagi ketiadaan imej sepenuhnya dan 3% bagi imej yang lemah [1]. Mereka kemudian menggabungkan data itu dengan dataset yang pernah diterbitkan, menghasilkan jumlah 9,063 peserta. Dalam analisis gabungan itu, anggaran yang selaras ialah 0.9% dan 3.3%. Analisis kedua itu menggunakan semula sampel pertama; ia bukan bancian populasi yang berasingan.

Dance, Ipser dan Simner melaporkan anggaran gabungan sebanyak 3.9% menggunakan definisi mereka yang lebih luas, iaitu imej yang tiada atau terjejas teruk [2]. Itu bukan bukti bahawa kira-kira empat orang daripada setiap seratus benar-benar tiada gambar dalaman. Angka itu merangkumi julat pengalaman yang berbeza.

Anggaran untuk ditafsirkan	Apa yang dikira	Cara membacanya
Kajian Wright 1: 1.2%	Ketiadaan imej sepenuhnya	Definisi ketat dalam sampel tersebut
Kajian Wright 1: 3%	Imej lemah, dilaporkan berasingan	Jangan ditambah kepada label ketiadaan sepenuhnya
Analisis gabungan Wright: 0.9%	Ketiadaan sepenuhnya merentas dataset yang digabungkan	Termasuk data terbit yang diguna semula
Anggaran gabungan Dance: 3.9%	Imej tiada atau terjejas teruk	Kumpulan yang lebih luas daripada ketiadaan sepenuhnya

Apabila membandingkan tajuk-tajuk utama, tanyalah dua perkara: "siapa yang disampel?" dan "apa yang mereka kira?" Label yang sama tidak menjamin dua peratus itu membawa maksud yang sama.

Mengapa Anggaran Beredar antara Sekitar 1% dan 4%

Jawapannya berubah mengikut definisi dan mengikut orang yang disoal selidik. Anggaran ketat Wright ialah 1.2% dalam sampel pertama dan 0.9% dalam data yang digabungkan [1]. Sampel Jepun Takahashi menghasilkan anggaran ketiadaan sepenuhnya yang jauh lebih rendah: 2 daripada 2,871 peserta, atau 0.07% [3]. Ini adalah hasil sampel, bukan kiraan seluruh populasi yang boleh ditukar ganti secara bebas.

Ketiadaan sepenuhnya berbanding imej yang amat lemah

Soal Selidik Kejelasan Imej Visual, atau VVIQ, meminta orang menilai sejauh mana mereka dapat membentuk imej mental dengan jelas. Sesetengah kajian hanya mengklassifikasikan skor terendah yang mungkin sebagai afantasia sepenuhnya. Kajian lain merangkumi julat skor rendah yang lebih luas, lalu menangkap orang yang melaporkan imej yang sangat malap atau kabur.

Inilah sebab utama mengapa jawapan kepada "betapa jarang afantasia" boleh terasa kabur. Anggaran ketat Wright ialah 1.2% dan 0.9% [1]; anggaran gabungan yang lebih luas daripada Dance ialah 3.9% [2]. Penemuan ketiadaan sepenuhnya 0.07% dalam sampel Takahashi menunjukkan mengapa walaupun definisi yang ketat tidak menghasilkan satu angka malar merentas sampel [3]. Untuk pembaca harian, kesimpulan praktiknya mudah: bahagian bawah spektrum mata minda mengandungi kedua-duanya, iaitu orang yang tiada gambar langsung dan orang yang gambarnya amat samar.

Pelaporan diri sendiri diperlukan, tetapi tidak sempurna

Imej mental adalah perkara yang sangat peribadi. Para peneliti tidak boleh sekadar melihat seseorang dan tahu sama ada imej muncul dalam fikirannya. Alat seperti VVIQ berguna kerana ia menyediakan cara yang berstruktur untuk membandingkan pelaporan diri sendiri, tetapi ia masih bergantung pada cara orang menafsirkan soalan tersebut.

Sebagai contoh, sesetengah orang menggunakan "membayangkan" untuk bermaksud "fikir tentang". Yang lain pula memaksudkan perkataan itu sebagai "melihat gambar dalaman". Jika kedua-dua maksud itu bercampur, anggaran prevalen boleh menjadi bising dan tidak konsisten. Soal selidik berbilang item membantu mengurangkan masalah itu kerana ia bertanya tentang beberapa adegan, bukan bergantung pada satu soalan yang luas.

Rekrutmen boleh mengubah angka

Komuniti afantasia dipenuhi dengan orang-orang yang sudah mengesyaki mereka berfikir secara berbeza. Itu membantu untuk perkataan yang dikongsi bersama dan sokongan, tetapi boleh membesar-besarkan anggaran jika ia digunakan sebagai satu-satunya sampel. Kajian prevalen yang lebih mantap cuba merekrut orang tanpa menghebahkan kajian itu sebagai kajian tentang afantasia, supaya peserta tidak cenderung memilih diri sendiri semata-mata kerana topik itu memang penting bagi mereka.

Inilah sebabnya jawapan terbaik sepatutnya bukan satu nombor yang dramatis. Ia sepatutnya menerangkan julat, definisi dan kaedah di sebalik anggaran tersebut.

Apa yang Dikira sebagai Afantasia dalam Kehidupan Sehari-hari?

Afantasia biasanya digambarkan sebagai ketidakupayaan, atau kesukaran yang ketara, untuk mencipta imej mental visual secara sukarela. Perkataan "secara sukarela" itu penting. Gunakan deskripsi imej mental semasa bangun secara sukarela apabila membandingkan anggaran yang dibincangkan di sini.

Ia juga tidak bermaksud seseorang itu tidak mempunyai imajinasi. Ramai orang dengan afantasia membayangkan melalui fakta, perkataan, pemahaman spatial, emosi, memori jasmani, bunyi atau konsep abstrak. Mereka mungkin tahu dengan tepat seperti apa dapur mereka kelihatan tanpa melihatnya secara dalaman. Mereka mungkin menulis fiksyen, menyelesaikan masalah teknikal, merancang sistem,encipta seni, atau mengingat peristiwa dengan cara yang bukan visual.

Oleh sebab itulah pemeriksaan kendiri afantasia gaya VVIQ boleh berguna sebagai titik permulaan. Ia memberi struktur kepada satu soalan yang sukar dibandingkan dalam perbualan biasa: apabila anda cuba membayangkan wajah yang dikenali, matahari terbit atau sebuah bilik, adakah anda melihat sesuatu secara visual, atau adakah anda hanya mengetahui butirannya tanpa sebarang gambar dalaman?

Anda mungkin perasan perbezaan itu secara tidak langsung. Seseorang mungkin menyedari bahawa "bayangkan ini" itu bersifat literal bagi orang lain, bahawa latihan imej berpandu tidak berfungsi seperti yang dijangka, atau bahawa memori terasa seperti fakta dan bukannya seperti filem. Pencerapan sedemikian boleh bermakna, tetapi ia bukan penilaian klinikal yang lengkap. Ia adalah petunjuk untuk memahami diri sendiri.

Mengapa Satu Soalan Pengenalan Diri Memberi Anggaran yang Berbeza

Perkataan soalan boleh mengubah jawapan sama seperti sampelnya. Takahashi dan rakan-rakan mengkaji 2,871 peserta Jepun. Kira-kira 3.7% memenuhi kriteria soal selidik mereka bagi imej yang tiada atau lemah, manakala 12.1% memenuhi kriteria pengenalan diri sendiri [3]. Kedua-dua peratus itu datang daripada orang yang sama. Ia menunjukkan bagaimana bertanya "adakah anda mempunyai afantasia?" berbeza daripada mengumpul respons kepada beberapa situasi imej.

Satu istilah sahaja mungkin bermaksud "saya tidak dapat melihat imej secara literal", "gambar saya samar" atau "saya menyangka gambar mental ialah kiasan". Membandingkan deskripsi itu terlebih dahulu boleh mengelakkan salah faham. Ia juga menjelaskan mengapa berkongsi label dalam talian dengan rakan-rakan tidak mendedahkan seberapa biasa pengalaman itu dalam populasi.

Untuk definisi asas dan contoh harian, lihat panduan maksud afantasia.

Adakah Afantasia Buruk, atau Hanya Berbeza?

Kejadian yang jarang secara statistik tidak menjadikan pengalaman itu sebagai gangguan. Monzel, Vetterlein dan Reuter mengkaji afantasia dengan kriteria termasuk kesan terhadap kehidupan harian dan kesusahan. Secara keseluruhan, temuan mereka tidak menyokong pengklasifikasian afantasia secara umum sebagai gangguan mental, walaupun sebahagian peserta melaporkan kesusahan yang ketara [4].

Pisahkan antara kes jarang dan kesan peribadi. Jika strategi biasa anda berkesan, anggaran prevalen tidak memerlukan anda mengubahnya. Jika imej berpandu, ingatan atau tugas lain menjadi sulit, terangkan keperluan itu dan minta sokongan yang sesuai. Peratus yang rendah mahupun label yang menenangkan tidak sepatutnya menentukan sehingga mana kesukaran tertentu penting bagi anda.

Jangan simpulkan rangkaian kekuatan khas semata-mata kerana anda jarang. Lihat kemahiran, minat dan kerja sebenar. Seseorang mungkin lebih suka nota, rajah yang kelihatan atau arahan bertulis yang jelas tanpa perlu membuktikan bahawa ketiadaan imej memperbaiki penalaran abstrak.

Rujukan

[1] Wright et al. 2024. An international estimate of the prevalence of differing visual imagery abilities. Frontiers in Psychology. doi: 10.3389/fpsyg.2024.1454107.

[2] Dance CJ, Ipser A, Simner J. 2022. The prevalence of aphantasia (imagery weakness) in the general population. Consciousness and Cognition. doi: 10.1016/j.concog.2021.103243.

[3] Takahashi J, et al. 2023. Diversity of aphantasia revealed by multiple assessments of visual imagery, multisensory imagery, and cognitive style. Frontiers in Psychology. doi: 10.3389/fpsyg.2023.1174873.

[4] Monzel M, Vetterlein A, Reuter M. 2023. No general pathological significance of aphantasia: An evaluation based on criteria for mental disorders. Scandinavian Journal of Psychology. doi: 10.1111/sjop.12887.

Cara Memahami Mata Minda Anda Sendiri

Jika angka kelaziman itu membuat anda rasa ingin tahu tentang pengalaman sendiri, mulakan dengan pelan-pelan. Bandingkan beberapa butir harian: wajah rakan dekat, pintu depan anda, sebiji epal merah, sebuah pantai, atau sarapan semalam. Perhatikan sama ada anda melihat imej, mengetahui fakta, merasakan ruang, merasakan emosi, mendengar perkataan, atau menggunakan gabungan semua ini.

Kemudian pertimbangkan konsistensi. Adakah pengalamannya kekal sama merentas adegan yang berbeza? Adakah wajah berbeza daripada tempat? Adakah memori berbeza daripada peristiwa masa depan yang dibayangkan? Adakah mimpi terasa visual walaupun imej semasa bangun tidak visual? Perbezaan-perbezaan ini boleh membantu anda memahami di mana anda berdiri dalam spektrum imej visual.

Anda juga boleh menggunakan terokai mata minda dengan perlahan untuk menukar soalan yang samar menjadi refleksi yang lebih tersusun. Perlakukan sebarang hasil sebagai maklumat, bukan vonis. Jika imej mental anda sentiasa lemah, itu mungkin sahaja menggambarkan gaya kognitif anda. Jika ia berubah secara mendadak, atau jika penemuan itu menimbulkan kesusahan yang kuat, profesional bertauliah boleh membantu anda menelusuri konteks yang lebih luas.

Afantasia cukup jarang untuk mengejutkan, tetapi cukup biasa untuk menjadi sebahagian daripada kepelbagaian normal manusia. Angka-angka itu berguna kerana ia menunjukkan bahawa pemikiran tanpa imej itu real, dikaji dan dikongsi oleh ramai orang. Ia tidak dimaksudkan untuk menempatkan satu minda di atas minda yang lain.

Jika anda tidak dapat kekal selamat atau mungkin menyakiti diri sendiri, hubungi perkhidmatan kecemasan atau sokongan krisis tempatan.

FAQ

Benarkah afantasia itu sekecil itu?

Ia bergantung pada sampel dan apa yang dikira. Anggaran ketiadaan sepenuhnya Wright ialah 1.2% dan 0.9% [1], manakala Takahashi mendapati 0.07% pada skor VVIQ terendah dalam sampel Jepun [3]. Kumpulan Dance yang lebih luas, iaitu mereka yang tiada imej atau imej terjejas teruk, ialah 3.9% [2]. Tiada satu pun yang merupakan peratus tetap di seluruh dunia, dan tiada satu pun yang menjadi sebab untuk melukiskan setiap satu daripada 25 orang sebagai orang yang tiada gambar dalaman.

Patutkah saya risau jika saya mempunyai afantasia?

Kelangkaan sahaja tidak cukup untuk menetapkan sesuatu sebagai gangguan. Monzel dan rakan-rakan mendapati bahawa kesan harian dan kesusahan secara keseluruhan tidak menyokong pengklasifikasian afantasia secara umum sebagai gangguan mental, walaupun sebahagian peserta mengalami kesusahan yang relevan secara klinikal [4]. Carilah bantuan untuk kesusahan atau perubahan baharu, bukan menggunakan anggaran populasi untuk menentukan sama ada kebimbangan anda penting.